Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi Ders Notları | Kazım ŞİMŞEK

Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi Ders Notları

1-İşletim Sisteminin görevi nedir ? En çok kullanılan işletim sistemleri nelerdir ?

İşletim sistemi, bilgisayarda donanımın ve uygulama programlarının bizim ihtiyaçlarımıza cevap verecek biçimde kullanımı için en önemli unsurlardan birisidir. Günümüzde küresel işletim sistemi pazarında en çok kullanılanlar, Windows ve Linux işletim sistemlerdir. Bunlardan Windows kaynak kodları kapalı ve kullanıcısına üreticinin verdiği izinlerin dışında değişiklik hakkı vermeyen kapalı bir işletim sistemi yazılımıdır.
Linux işletim sistemi yazılımı ise açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir. Bu da kullanıcının işletim sistemini kendine ihtiyaçlarına göre özelleştirilebilmesi demektir.

2-Açık kaynak kodlu işletim sistemlerinin özelliği nedir ? Tübitak-Bilgem tarafından üretilen ve milli işletim sistemi adı verilen Pardus nedir ?

Açık kaynak kodlu işletim sistemleri içerisinde, TÜBİTAK – BİLGEM (Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi) tarafından çalışmaları başlatılan ve devam ettirilmekte olan bir işletim sistemi geliştirme projesi olan Pardus, Milli işletim sistemimiz olarak görülebilir. Pardus, bugün yalnızca Türkiye’de değil küresel anlamda kullanılan güçlü bir açık kaynak kodlu işletim sistemidir.

3-İşletim Sistemi Nedir ? İşletim sistemi hangi bileşenlerden oluşur ?

İşletim sistemi, bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır. Bir işletim sistemi, kavramsal olarak, üç grupta toplanabilecek bileşenlerden oluşur: kullanıcı ara yüzü (bu bir grafik kullanıcı ara yüzü veya komut satırı yorumlayıcısı [“kabuk” da denir] olabilir.), alt düzey sistem işlevleri ve bir çekirdek.
Çekirdek, işletim sisteminin kalbidir. Adından da anlaşılabileceği gibi, “kabuk”, çekirdeğin çevresini sararken, donanımla iletişim kurmak da çekirdeğin işidir. Kimi işletim sistemlerinde kabuk ve çekirdek tümüyle ayrı bileşenlerken, kimilerinde bu ayrım yalnızca kavramsaldır.

4-Açık kaynak kodlu yazılım nedir ? En iyi bilinen açık kaynak kodlu yazılımlar nelerdir ?

Açık kaynak yazılım (open-source software) veya açık kaynak kodlu yazılım, kaynak kodu isteyen herkese açık olan yazılımlardır. Bu tür yazılımların ayırt edici özelliği kullanıcıya değiştirme özgürlüğü sağlamasıdır. Açık kaynak kodlu yazılımlar, uyarlanabilir, sağlam, hızlı ve güvenlidir. Açık kaynak kod dünyası, yeni bir yazılım üretme biçimi, yeni iş modelleri sunmaktadır. Programcılar yazılımları geliştirirken kullandıkları programlama dilleriyle kaynak dosyaları oluştururlar. Daha sonra derlemeli dillerde (C, C++, Java, Pascal) bu dosyayı derleyerek çalıştırılabilir hale çevirirler. Açık kaynaklı yazılım
savunucuları her üretilen ve dağıtılan programla birlikte kaynak kodunun da dağıtılmasını savunurlar. Bu sayede geliştirme esnasında ve ilerde yeni sürümlerin ortaya çıkması esnasında daha çok sayıda gözün süzgecinden geçmiş daha kaliteli bir yazılım çıktığını düşünürler. En iyi bilinen açık kaynak kodlu
yazılımlar:
Linux,
Open Office,
GNU,
Debian’dır.

5-GNU Genel Kamu Lisansı (GPL) nedir ?

Kullanımda olan her yazılım üreticisinin haklarını ve kullanıcının haklarını korumaya yönelik bir lisans anlaşmasına sahiptir. Lisans anlaşması nesnenin kullanımı, geliştirilmesi, yeniden yapılandırılması, değiştirilmesi, alıntısının yapılabilmesi gibi hususları belirleyen düzenlemeler içerir. Böylece üreticinin
izni olmadan çoğaltılamaz, değişiklik yapılamaz. Ancak açık kaynak kodlu (Özgür Yazılım ‘Free Software’) yazılımda istediğimiz gibi kopyalama yapabilir, yeniden dağıtabilir, hatta yeniden düzenleyebiliriz. Özgür yazılım anlaşmalarından en popüleri Genel Kamu Lisansı (GPL, General Public License)’dir.
GPL lisans anlaşması, GNU projesi için 1983 yılında Richard Stallman tarafından geliştirilmiştir. Bu lisansın en önemli özelliği yazılımların kaynak kodları ile birlikte dağıtılması gerektiği fikridir. Bu kullanıcılara yazılımın kaynak kodunu inceleme, istediği değişiklikleri özgürce yapma, kaynak
kodları kısmen ya da tamamen farklı projede kullanma hakkı vermektedir. Hatta kullanıcılar yeni geliştirmiş oldukları yazılımdan maddi kazanç da elde edebilir ancak yeni yazılım da GPL lisansı ile lisanslanmalı ve geliştirmeye açık olmalıdır.

6-Unix nedir?

Açık kaynak kodlu yazılımdan bahsedileceği zaman bu sürece kaynaklık eden Unix işletim sisteminden de bahsetmen gerekir. Unix işletim sistemi, 1960’lı yıllarda AT&T’nin Bell laboratuarları, MIT ve
General Electric’in birlikte yürüttükleri bir projede “Multics” adında işletim sisteminin patentini aldılar. Bell laboratuarı projeden çekilince Dennis Ritchie ve Ken Thompson yeni bir projede yeni bir işletim sistemi ortaya çıkardılar. Başlangıçta bilgisayar programlarının yazılmasında kullanılan alt seviyeli bir
çevirme dilinde yazarak geliştirilen bu işletim sistemine önce “Unics” ismi verildi daha sonra değiştirilerek “Unix” adı verildi.

6-Linux nedir?

Linux’u, açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir. kaynak kodları üzerinde istediğimiz değişiklikler yaparak, yeniden derleyerek kendimize uygun işlevleri olan bir çekirdek geliştirebiliriz.

7-Pardus İşletim sistemi Nasıl Kurulur ?

Pardus ISO kurulum dosyasını indirilir, kurulum DVD’sini hazırlanır. kurulum aşamasına geçilir. Bilgisayarınızı kurulum ortamından açılacak şekilde BIOS yapılandırmalarını ayarlayınız. Kurulum DVD’sini disk sürücüsüne takıp bilgisayarı yeniden başlattıktan birkaç dakika sonra Pardus kurulum ekranı gelecektir.Daha sonra çıkan pencereden lisans anlaşması kabul edilir.Klavye ve saat ayarları yapılır.Disk bölümlendirme ve biçimlendirme işlemleri yapılır.Kullanıcı ve yönetici adı ve şifreleri
tanımlanır.Her şey tamam mesajı görüldüğünde işlem bitmiştir.

8-Pardus İşletim Sisteminde X-Window nedir?

Unix ve Linux türevi işletim sistemlerinde grafik ara yüz altyapısı X pencere sistemi olarak adlandırılır. Mevcut sürüm X11 olduğundan bu isimle de adlandırılır.(Windowstaki pencereler gibi)

9-KDE masaüstü ortamı nedir ? Ne gibi faydaları vardır ?

(İşletim sistemindir görsel arayüzüdür.İşlerimizi görsel bir şekilde hızlıca halletmemizi sağlar). KDE; (K Desktop Environment) GNU/Linux ve diğer Unix masaüstleri için güçlü bir grafiksel ortamdır. Kullanıcı dostu programlarıyla, GNU/Linux’u üretken bir işletim sistemine dönüştürür. KDE günümüzde KOffice, KDevelop, Amarok, K3b, Plasma gibi pek çok özgün yazılım bileşenini birleştiren bir şemsiye proje niteliği taşımaktadır.

Faydaları
KDE kullanıcılara şunları sağlar:

Linux üstünde kullanımı en kolay grafiksel programları geliştirmek
Ayarların hiçbirini saklamadan da çalışır durumda kalmak
E-posta listesi ve KDE Hata Takip sistemi aracılığıyla gelen tüm destek ve geri bildirimleri almak
Kullanıcılara tüm masaüstü ihtiyaçlarına cevap verir

10-Pardus sistem panelinde hazır gelen programlar neledir ?

Uygulama başlatıcısı: Başlat menüsü
Masaüstünü göster: Tüm pencereler gizlenir ve Masaüstü aktif hale gelir.
Sayfalayıcı: Masaüstleriniz arasında gezinmenizi sağlar.
Görev yöneticisi: Tüm pencere ve görevlere buradan ulaşırsınız.
Sistem çekmecesi: Sistem çekmecesinde çalışan uygulamaları listeler.
Dijital saat: Saati ve tarihi izlemenizi sağlar.

11-Pardus işletim sisteminde görev çubuğu ne işe yarar

Görev çubuğu çalışmakta olan uygulamaları listeler, uygulamalar arasında geçiş yapmanıza olanak tanır.

12-Pardusta masaüstü arka planı nasıl değiştirilir ?

Masaüstü arka plan resmini değiştirmek için, masaüstünde boş bir alana sağ tıklayın, ardından “Masaüstünü Yapılandır”ı seçin. Karşınıza çıkan ekrandan masaüstü arka planıyla ilgili her türlü ayarı yapabilir.

13-Pardusta sistem dilini ve klavye düzenini nasıl değiştiririz ?

Sistem ayarlarından , “Ülke/Bölge ve Dil” seçeneğinden, karşınıza gelen ekranda sol tarafta ülke/bölge ve dil ile klavye düzeni yollarından işlem yapacağınız sekme seçilir.

14-Pardusta sistemden nasıl çıkılır ?

Bilgisayarınızdaki işlemlerinizi tamamladıktan sonra sisteminizi kapatmak için “uygulama çalıştırıcı” ya tıklayınız ve çık ana menüsüne geliniz. Bu menüdeki seçeneklerden
Çık: Mevcut oturum kapatır.
Yeniden Başlat: Bilgisayarı yeniden başlatır.
Kapat: Bilgisayarı kapatır.

15-Dosya yöneticisi Dolphin ile dosya silme işlemi nasıl yapılır ?

 Dolphin ile silmek istediğiniz dosyanın konumuna gelin.
 Dosya üzerinde sağ tıklayıp açılan menüden “Çöp Kutusuna Taşı”
seçeneğini seçin.

16-Pardusta yazıcı tanıtımı nasıl yapılır ?

Linux sistemlerde herhangi bir donanımın sisteme tanıtılması için, bu donanıma ait sürücü çekirdekte yüklü ise ekstra bir işlem yapmanıza gerek yoktur. Ancak yazıcınızın sürücüsü çekirdekte mevcut değilse donanım sürücüsünü paket yöneticisi ile internetten indirebilirsiniz. Yazıcımızı pardus otomatik olarak tanıyabileceği gibi elle de tanıtabiliriz. Bunun için sistem ayarlarından “Yazıcı Yapılandırması” seçeneğine tıklayınız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

WP-SpamFree by Pole Position Marketing

Watch Dragon ball super